„Dlaczego nagle jestem taka rozemocjonowana?”, „Czemu wszystko zaczęło mnie denerwować?”, „Dlaczego płaczę z powodów, które wcześniej w ogóle by mnie nie ruszyły?”. Jeśli takie pytania zaczynają pojawiać się coraz częściej, przyczyną mogą być zmiany zachodzące w organizmie w okresie okołomenopauzalnym.
Wahania nastroju w menopauzie mogą być zaskakujące, szczególnie gdy wcześniej nie miałaś problemów z kontrolowaniem emocji. Rozdrażnienie, płaczliwość, niepokój czy nagłe wybuchy złości nie muszą jednak oznaczać, że „zmienił się Twój charakter”. Wahania poziomu hormonów wpływają nie tylko na cykl miesiączkowy, ale również na pracę mózgu, sposób reagowania na stres i codzienne samopoczucie.
W artykule przygotowanym przez Centrum Medyczne Sonokard we Wrocławiu wyjaśniamy, skąd biorą się zmiany nastroju, co może je nasilać, jak można je łagodzić i kiedy warto skonsultować swoje objawy ze specjalistą.
DLACZEGO MENOPAUZA WPŁYWA NA NASTRÓJ?
Za zmiany samopoczucia odpowiada kilka procesów, ale jednym z najważniejszych są zmiany poziomu estrogenów i progesteronu.
W okresie okołomenopauzalnym jajniki stopniowo zmniejszają produkcję hormonów. Nie dzieje się to jednak nagle. Przez pewien czas poziom estrogenów i progesteronu może mocno się wahać. Z tego powodu kobieta może przez kilka dni czuć się bardzo dobrze, a następnie nagle zauważyć wyraźne pogorszenie nastroju, większą drażliwość czy problemy ze snem.
ESTRADIOL – NIE TYLKO HORMON ZWIĄZANY Z MIESIĄCZKĄ
Estradiol jest najważniejszym estrogenem w okresie przed menopauzą. Kojarzymy go przede wszystkim z cyklem menstruacyjnym, ale jego działanie jest znacznie szersze. Receptory estrogenowe znajdują się również w mózgu, dlatego zmiany poziomu estradiolu mogą wpływać na funkcjonowanie układu nerwowego.
Estradiol uczestniczy w regulowaniu działania serotoniny, dopaminy i noradrenaliny – substancji, które mają znaczenie dla nastroju, motywacji, odczuwania przyjemności, koncentracji oraz reakcji organizmu na stres.
Kiedy poziom estrogenów zaczyna się zmieniać, część kobiet zauważa więc nie tylko objawy fizyczne, ale również zmianę samopoczucia. Może pojawić się większa drażliwość, płaczliwość, niepokój, trudność w radzeniu sobie ze stresem czy obniżenie nastroju.
PROGESTERON I JEGO WPŁYW NA UKŁAD NERWOWY
Progesteron również ma wpływ na funkcjonowanie mózgu. W organizmie powstają z niego substancje, które uczestniczą w regulowaniu pobudzenia układu nerwowego. Dlatego zmiany poziomu progesteronu mogą wpływać na napięcie, reakcję na stres i jakość snu.
W okresie okołomenopauzalnym owulacje stają się coraz mniej regularne. W konsekwencji zmienia się również produkcja progesteronu. W połączeniu z wahaniami estrogenów może to powodować większą zmienność samopoczucia.
To właśnie dlatego okres okołomenopauzalny może być dla części kobiet bardziej odczuwalny niż sama menopauza. Problemem nie jest wyłącznie niski poziom hormonów, ale również duże zmiany ich stężenia, które zachodzą zanim organizm osiągnie nowy, stabilniejszy poziom hormonalny.
WAHANIA NASTROJU W MENOPAUZIE – JAK CZESTO SIĘ POJAWIAJĄ
Zmiany nastroju są jednym z częstych objawów okresu okołomenopauzalnego. Szacuje się, że dotyczą około 70% kobiet. Mogą przybierać różną formę – od większej drażliwości i mniejszej cierpliwości, przez płaczliwość i poczucie przytłoczenia, aż po niepokój czy trudność z wyciszeniem emocji.
NIE TYLKO HORMONY – CO JESZCZE MOŻE POGARSZAĆ SAMOPOCZUCIE
Zmiany hormonalne często rozpoczynają cały łańcuch kolejnych problemów.
Wyobraźmy sobie noc, podczas której kilka razy budzisz się z powodu uderzeń gorąca i nocnych potów. Rano jesteś niewyspana, masz mniej energii i trudniej Ci się skoncentrować. W ciągu dnia zwykłe obowiązki wymagają więcej wysiłku, a sytuacje, które wcześniej były łatwe do opanowania, zaczynają bardziej irytować.
Niewyspanie oznacza również mniejszą odporność na stres. Łatwiej wtedy o rozdrażnienie, napięcie czy płaczliwość. Jeżeli taki schemat powtarza się przez wiele tygodni, zmęczenie może dodatkowo nasilać problemy z nastrojem.
W ten sposób poszczególne objawy zaczynają się wzajemnie napędzać:
wahania hormonów → uderzenia gorąca i problemy ze snem → zmęczenie → mniejsza odporność na stres → większa drażliwość i problemy z nastrojem.
Do tego dochodzi codzienny stres, obowiązki zawodowe i rodzinne, brak odpoczynku czy trudne wydarzenia życiowe. Dlatego w przypadku problemów z nastrojem warto spojrzeć na cały organizm, a nie tylko na jeden objaw.
CO MOŻE POMÓC ZŁAGODZIĆ WAHANIA NASTROJU?
Nie na wszystkie objawy menopauzy trzeba reagować leczeniem hormonalnym. Wiele kobiet może odczuć poprawę dzięki zmianom stylu życia, szczególnie jeśli zadba o regularną aktywność fizyczną, odpowiednią ilość snu i czas na odpoczynek.
Pomocne może być również ograniczenie alkoholu, który u części kobiet nasila uderzenia gorąca i pogarsza jakość snu. Warto także utrzymywać regularny rytm dnia, zdrową dietę oraz aktywność, która sprawia przyjemność. Ruch może korzystnie wpływać nie tylko na zdrowie fizyczne, ale również na sen, poziom energii i radzenie sobie ze stresem.
Jeżeli mimo takich działań objawy utrzymują się lub wyraźnie pogarszają jakość życia, warto omówić je z lekarzem. Nie należy zakładać, że trzeba po prostu „przeczekać” trudniejszy okres.
KIEDY ZMIANY NASTROJU WYMAGAJĄ KONSULTACJI?
Nie każdy gorszy dzień oznacza problem wymagający leczenia. Jeżeli jednak zmiana samopoczucia utrzymuje się, nasila albo zaczyna wpływać na codzienne funkcjonowanie, warto porozmawiać ze specjalistą.
Szczególnej uwagi wymagają:
• Utrzymujący się smutek lub uczucie pustki
• Utrata zainteresowania rzeczami, które wcześniej sprawiały przyjemność
• Nasilony lęk lub ciągłe napięcie
• Wyraźny spadek energii
• Długotrwałe problemy ze snem
• Wycofywanie się z kontaktów z bliskimi
• Trudności w pracy lub wykonywaniu codziennych obowiązków
Takich objawów nie powinno się automatycznie przypisywać menopauzie. Mogą być objawem depresji lub zaburzeń lękowych i wymagają odpowiedniej oceny.
HORMONALNA TERAPIA MENOPAUZY – KIEDY MOŻE BYĆ ROZWAŻANA?
Hormonalna terapia menopauzy (HTM) polega na uzupełnianiu hormonów, których poziom zmniejsza się w okresie menopauzy. Jest szczególnie skuteczna w leczeniu uderzeń gorąca i nocnych potów. Poprawa tych objawów może z kolei ułatwić sen i korzystnie wpłynąć na codzienne samopoczucie.
U kobiet, u których objawy obniżonego nastroju pojawiają się w związku z menopauzą, HTM może być jedną z możliwości leczenia. Nie oznacza to jednak, że jest odpowiednia dla każdej kobiety. O wyborze terapii decyduje lekarz po uwzględnieniu objawów, wieku, stanu zdrowia oraz indywidualnych czynników ryzyka.
W Centrum Medycznym Sonokard konsultacja dotycząca menopauzy nie ogranicza się więc do pytania o uderzenia gorąca. Ważne jest spojrzenie na całokształt funkcjonowania kobiety i dobranie takiego postępowania, które odpowiada na jej rzeczywiste potrzeby.
KIEDY WARTO ZGŁOSIĆ SIĘ DO GINEKOLOGA?
Do ginekologa warto zgłosić się, gdy pojawiają się nowe lub nasilające się objawy menopauzy – szczególnie jeśli zaczynają wpływać na jakość życia. Dotyczy to nie tylko zmian nastroju, ale również nieregularnych miesiączek, uderzeń gorąca, nocnych potów, problemów ze snem, spadku libido czy dolegliwości intymnych.
W Centrum Medycznym Sonokard we Wrocławiu dostępna jest konsultacja ginekologiczna w diagnostyce menopauzy, a opieka nad kobietą w tym szczególnym dla niej okresie może mieć szerszy charakter. W zależności od potrzeb wsparcia mogą udzielić również specjaliści innych dziedzin – między innymi endokrynolog, kardiolog, ortopeda czy fizjoterapeuta uroginekologiczny. Sonokard rozwija w ten sposób holistyczne podejście do zdrowia kobiet w okresie okołomenopauzalnym.
Ma to znaczenie, ponieważ menopauza nie dotyczy wyłącznie hormonów. Zmiany w tym okresie mogą wpływać na sen, zdrowie intymne, układ moczowy, masę kostną, układ krążenia i ogólne samopoczucie. Właśnie dlatego czasami najlepszym rozwiązaniem nie jest szukanie jednej przyczyny wszystkich dolegliwości, ale spojrzenie na zdrowie kobiety całościowo.
NIE MUSISZ PRZYZWYCZAJAĆ SIĘ DO GORSZEGO SAMOPOCZUCIA – UMÓW SIĘ NA KONSULTACJĘ W CENTRUM MEDYCZNYM SONOKARD
Menopauza jest naturalnym etapem życia, ale nie oznacza, że trzeba po prostu zaakceptować ciągłe zmęczenie, rozdrażnienie, problemy ze snem czy poczucie, że emocje zaczęły wymykać się spod kontroli.
Wahania nastroju w menopauzie mogą być związane ze zmianami hormonalnymi, ale ich nasilenie często zależy również od jakości snu, poziomu stresu oraz innych dolegliwości pojawiających się w tym okresie. Odpowiednio dobrane postępowanie może pomóc złagodzić objawy i poprawić codzienne funkcjonowanie.
Jeśli objawy menopauzy wpływają na Twoje samopoczucie i utrudniają codzienne życie, warto skonsultować je ze specjalistą. Umów się na wizytę w Centrum Medycznym Sonokard we Wrocławiu, aby omówić swoje dolegliwości i dobrać postępowanie odpowiednie do Twojej sytuacji.
Adres: Centrum Medyczne Sonokard ul. Królewiecka 161/14 Wrocław
Telefon: 661-240-040, 577-655-977
