Test NIPT warto rozważyć w każdej ciąży, a szczególnie wtedy, gdy wynik testu podwójnego jest niejednoznaczny, w poprzedniej ciąży wystąpiła wada chromosomowa lub zależy ci na możliwie dokładnej ocenie ryzyka bez ingerencji w ciążę. To badanie przesiewowe z krwi matki, które z czułością prawie 99% wykrywa ryzyko trisomii 21 (zespół Downa), a wynik przychodzi zwykle po 7-10 dniach roboczych. Nie zastępuje jednak USG genetycznego ani diagnostyki inwazyjnej, tylko je uzupełnia. W Centrum Medycznym Sonokard, odpowiadając pacjentkom na pytanie, czy warto robić test NIPT, zawsze łączymy go z dokładnym USG prenatalnym i konsultacją ginekologa, bo dopiero taki zestaw daje pełny obraz i pozwala podjąć najlepszą decyzję.
Zapraszamy do zapoznania się z artykułem na temat nieinwazyjnych badań NIPT.
Czym jest test NIPT i jak działa
NIPT (z ang. Non-Invasive Prenatal Testing) to nieinwazyjne badanie prenatalne. Polega na pobraniu krwi z żyły matki, tak jak przy zwykłej morfologii. W osoczu matki krąży wolne pozakomórkowe DNA płodu (cffDNA), pochodzące głównie z łożyska. Laboratorium izoluje te fragmenty i za pomocą sekwencjonowania nowej generacji ocenia, czy liczba kopii poszczególnych chromosomów jest prawidłowa.
Co wykrywa test NIPT
Zakres zależy od wybranego wariantu. Podstawowe testy oceniają:
- trisomię 21 (zespół Downa), czułość ok. 99%,
- trisomię 18 (zespół Edwardsa), czułość ok. 97-98%,
- trisomię 13 (zespół Patau), czułość ok. 95-99%,
- opcjonalnie płeć dziecka i nieprawidłowości chromosomów płci (np. zespół Turnera).
Rozszerzone wersje obejmują również wybrane mikrodelecje (np. zespół DiGeorge’a) i aneuploidie wszystkich chromosomów. Pamiętaj, że im szerszy panel, tym większe znaczenie ma rzetelna interpretacja wyniku przez lekarza.
Czym NIPT różni się od amniopunkcji
NIPT jest badaniem przesiewowym, czyli określa ryzyko. Amniopunkcja jest badaniem diagnostycznym, bo analizuje materiał genetyczny pobrany z płynu owodniowego i daje rozpoznanie. NIPT nie niesie żadnego ryzyka dla ciąży, natomiast amniopunkcja wiąże się z niewielkim ryzykiem powikłań. Dlatego wynik NIPT wskazujący na wysokie ryzyko zawsze potwierdzamy badaniem inwazyjnym, zanim zapadną jakiekolwiek decyzje.
Kiedy wykonać test NIPT
Test można wykonać już od 10. tygodnia ciąży. Wcześniej frakcja płodowego DNA we krwi matki bywa zbyt niska, co zwiększa ryzyko wyniku nierozstrzygającego. W praktyce zalecamy wykonanie badania między 10. a 14. tygodniem, tak aby wynik był gotowy razem z USG genetycznym pierwszego trymestru (11-14 tydzień).
Kiedy najlepiej wykonać badania?
- 10-11 tydzień: pobranie krwi do testu NIPT.
- 11-13+6 tydzień: USG genetyczne z oceną przezierności karkowej, kości nosowej i budowy płodu.
- Konsultacja wyników: lekarz zestawia NIPT z obrazem USG i omawia dalsze kroki.
Taka kolejność ma znaczenie. NIPT nie oceni wad serca, cewy nerwowej czy ściany brzucha, które widoczne są w badaniu ultrasonograficznym. Dlatego nigdy nie traktujemy go jako zamiennika USG.
Dla kogo test NIPT jest szczególnie wskazany
Test jest dostępny dla każdej kobiety w ciąży, ale w niektórych sytuacjach jego wartość jest wyjątkowo duża. Rekomendujemy go zwłaszcza, gdy:
- masz 35 lat lub więcej, bo ryzyko trisomii 21 rośnie z wiekiem (w wieku 40 lat wynosi ok. 1:100, w wieku 25 lat ok. 1:1250),
- wynik testu podwójnego (PAPP-A, wolne beta-hCG) wskazał ryzyko pośrednie,
- w poprzedniej ciąży stwierdzono aberrację chromosomową,
- w USG zauważono nieprawidłowe markery, jako dodatkową diagnostykę
- ciąża została uzyskana metodą in vitro lub jest prowadzona jako ciąża wysokiego ryzyka pod opieką perinatologa.
Przy ciąży mnogiej możliwości testu są ograniczone. Większość laboratoriów wykona NIPT w ciąży bliźniaczej, ale ocena płci i chromosomów płci bywa niedostępna, a interpretacja wymaga doświadczenia. Więcej o tym, jak wygląda prowadzenie ciąży bliźniaczej, piszemy w osobnym artykule.
Ile kosztuje test NIPT we Wrocławiu
W Polsce NIPT nie jest refundowany przez NFZ w ramach standardowej opieki, więc pacjentki wykonują go prywatnie. Cena zależy od zakresu panelu:
- panel podstawowy (trisomie 21, 18, 13): ok. 1300-1800 zł,
- panel z chromosomami płci i płcią dziecka: ok. 1800-2300 zł,
- panel rozszerzony (mikrodelecje, wszystkie chromosomy): ok. 2500-3500 zł.
Przy wyborze nie kieruj się wyłącznie ceną. Zwróć uwagę, czy w cenę wliczona jest konsultacja wyniku i czy laboratorium zapewnia bezpłatne powtórzenie badania przy zbyt niskiej frakcji płodowej. Jeśli zastanawiasz się, gdzie zrobić badania prenatalne we Wrocławiu w ramach NFZ i prywatnie, przygotowaliśmy osobne zestawienie.
Jak interpretować wynik testu NIPT
Wynik ma zwykle jedną z trzech postaci, a każda wymaga innego postępowania.
Wynik niskiego ryzyka
Oznacza, że prawdopodobieństwo badanych trisomii jest bardzo małe. Nie wyklucza jednak wszystkich wad, dlatego kontynuujesz standardowe badania, w tym USG połówkowe w 18-22 tygodniu.
Wynik wysokiego ryzyka
To sygnał do pilnej konsultacji, a nie rozpoznanie. Wartość predykcyjna dodatnia zależy od wieku i populacji. U młodszych kobiet część wyników dodatnich okazuje się fałszywie dodatnia, np. z powodu mozaikowatości łożyskowej. Standardem jest potwierdzenie amniopunkcją lub biopsją kosmówki.
Wynik nierozstrzygający
Zdarza się w ok. 1-5% badań, najczęściej przy niskiej frakcji płodowej, np. u pacjentek z wyższym BMI lub przy zbyt wczesnym pobraniu. Zwykle zalecamy powtórzenie testu po 1-2 tygodniach i dokładne USG. Jeśli dodatkowo pojawiają się niepokojące dolegliwości, warto wiedzieć, jakie objawy mogą świadczyć o zagrożonej ciąży i gdzie szukać pomocy.
Każdy wynik omawiamy z pacjentką osobiście, zestawiając go z obrazem USG wykonanym na sprzęcie wysokiej klasy. Tylko wtedy liczby z raportu laboratoryjnego zamieniają się w konkretne, zrozumiałe informacje o przebiegu ciąży.
Testy NIPT pod Twoim domem – Wykonaj go w Centrum Medycznym Sonokard we Wrocławiu
W Centrum Medycznym Sonokard na Wrocławskich Maślicach podchodzimy do prowadzenia ciąży kompleksowo. Dlatego oprócz doświadczonego zespołu ginekologów, położników, perinatologów czy genetyków oferujemy szeroki zakres nieinwazyjnych testów diagnostycznych NIPT. Wykonujemy je od skończonego 10 tygodnia ciąży, a w naszej ofercie znajdują się także badania NIPT dla ciąż bliźniaczych.
Dostępne badania NIPT w naszym centrum to: NIFTY, HARMONY, PANORAMA, VERAGENE, VERACITY. Każdy z nich posiada także odrębne stopnie rozszerzenia, które pacjentka może omówić z położną przed badaniem i zdecydować, który z nich najbardziej jej odpowiada.
UWAGA! Na 24h przed badaniem NIPT należy odstawić heparynę.
Chcesz sprawdzić ceny badań? Zapoznaj się z CENNIKIEM.
Lub zadzwoń i umów się! Terminy dostępne z dnia na dzień:
Telefon: 661-240-040, 577-655-977
Adres: Centrum Medyczne Sonokard ul. Królewiecka 161/14 Wrocław

Co wykrywa test NIPT







